>> Site Map >> Forums >> Dýþ Sesler
Forum module - topics in forum:
Dýþ Sesler - Metal harici Jazz, Blues, New Age, Dark Wave, Aria vb..
TCHAIKOVSKY
(1840 – 1893 )
Rus besteci ve orkestra şefi Pyotr ( İlyiç ) Tchaikovsky, Ural dağlarındaki maden ocaklarında müfettiş olan bir babanın oğlu olarak Vyatka ilinin Votkins kasabasında 7 mayıs 1840 günü doğdu. İyi bir öğrenim görerek Fransız bir dadının ve özel müzik öğretmeninin elinde yetişti. On yaşına geldiğinde ailesi Petersburg’a yerleşince hukuk okuluna yazıldı, 19 yaşındayken bu okulu bitirerek devlet memurluğuna başladı. Okuldayken Lomakin’den müzik dersi aldıysa da ne piyanist, ne de besteci olarak göze çarpacak bir yetenek göstermedi. Anton Rubinstein’in yeni kurduğu ve sonradan Petersburg Konservatuarı’na dönüşecek olan kuruma 21 yaşındayken öğrenci olup, Zaremba’dan armoni bilgisi ve kontrapuan, Rubinstein’den bestecilik öğrendi. Schiller’in Sevinçe Övgü’sü üzerine yazdığı kantat için gümüş madalya ödülünü kazanarak 1865’te bu okulu bitirdi. Ertesi 1866 yılında Nikolay Rubinstein yönetimindeki Moskova Konservatuvarı’na armoni bilgisi öğretmeni atandı. Besteciliğe geç başlamış olmasını bastırmak istercesine bestelemeye koyuldu. Kış Düşleri başlıklı programlı senfonisi, bir kaç üvertür ve yaylı dördülü için parçalar gibi ilk besteleri kişiliğini pek yansıtmadı. 1869’da yazdığı Alınyazısı başlıklı senfonik şiirinde kendine özgü üslubunu ilk kez gerçekleştirdi. Çok öznel, küçük şarkıları yeğleyen, özlemli tutku dolu, belirgin yapıda bir üsluptu bu. Petersburg’a 1868 yılında gezici bir opera gurubunun Belçikalı sopranosu Desiree Artot, Tchaikovsky’ye büyük ilgi gösterince, sanatçı bu kadınla evlenmeyi düşündü, hatta kararını babasına da yazdı. Fakat kadının ilgisi geçici olduğundan, arası çok geçmeden İspanyol şarkıcı Padilla ile evlendi. Tchaikovsky de duruma pek üzülmeden bu tip ilişkilerin geçiciliğine yorarak olayı kapattı. Öğretmenliğin ve besteleme çalışmalarının yanı sıra, birkaç yıl boyunca ( 1868-1874) Moskova’nın günlük gazetelerine eleştiriler yazdı, sık sık Rusya dışına çıkarak Avrupa’yı gezdi, bu arada 1876’daki Bayreuth şenliğine katılarak izlenimlerini Moskova’nın gündelik gazetelerinden Ruskyie Vedomosti’ye yazdı. 1869’da yazdığı Romeo ile Giulietta üvertür-fantazisini pek beğenmeyerek, Petersburg’ta Balakiref’ten fikirler aldı, 1870’de esere yeni bir biçim verdi. Ama bunu da beğenmeyerek eseri 1879’da yeniden ele almak üzere rafa kaldırdı. Bu evrede bestecinin en yakın arkadaşları, erkek kardeşleri (özelikle Modest) ile yazlarının çoğunu Kamenka’daki çiftliğinde geçirdiği kız kardeşi Aleksandra Davidof’tu. Bu kardeşleriyle bütün yazışması saklanarak yayınlanmış, sanatçının kişiliği ve yaşamı konusunda en güvenilir belgeler olmuştur. Tchaikovsky’nin öteki arkadaşları arasında nota yayıncısı Jurgenson,Nikolay Rubinstein ve bir çok başka müzikçi vardı. Bu arada varlıklı ve müziksever dul bir bayan olan Nadezhda von Meck ile arkadaşlığı çok ilginçti. Kemancı Kotek’in aracılığıyla Tchaikovsky’nin maddi sıkıntıda olduğunu öğrenen Bayan Meck yüksek ücretler karşılığı yaratılar ısmarladıktan sonra yıllık 6 bin ruble yardımda bulunmayı uygun görmüş, ancak mektuplaşma dışında birbirleriyle yüz yüze hiç görüşmemelerini şart koşmuştu. 13 yıl boyunca pek çok mektup yazan sanatçı ile koruyucusu aynı kentte (sözgelimi Moskova, Floransa) bulundukları zaman bile mektuplaşmayı sürdürmüş, dinleti vb. kalabalık yerlerde birbirlerini uzaktan görseler bile selamlaşmamışlardır. Bayan von Meck sonraki yıllarda birkaç kez yüz yüze gelmek istediğini sezdirmiş, sanatçı “insan koruyucu meleğini etten-kemikten bir yaratık olarak görmemeli” düşüncesini ileri sürerek, buna yanaşmamıştır. Tchaikovsky mektuplarında yaşamının temel sorunlarına değinmeden sanat, kişisel felsefe ve gündelik olaylardan söz etmiştir. Cinsel yönden kadınlara değil, erkeklere ilgi gösteren ve eğilimini bu yönden kendisine benzeyen kardeşi Modest’e yazdığı mektuplarda açıkça dile getiren Tchaikovsky, dedikodulara yol açan bu sapkınlığını örtbas etmek amacıyla 18 temmuz 1877 günü konservatuar öğrencilerinden Antonina Milyukova ile evlendi. Kendisine tutkun olduğunu, evlenmezse canına kıyacağını bildiren bu kıza biraz da acıdığı için giriştiği bu iş sanatçı için tam bir felaket oldu. Karısından dehşet içinde kaçarak Moskova ırmağında canına kıymaya kalkıştı; suya girince zatürreye yakalanıp öleceğini hesaplamışken, sadece ıslanmakla kurtuldu, hemen Petersburg’daki kardeşi Anatol’a giderek akıl danıştı, avukat olan bu kardeşin çabasıyla ayrı yaşama koşulları düzenlendi. Evliliğindeki bu başarısızlığı, gerçek nedenleri açığa vurmadan bayan von Meck’e yazan Tchaikovsky daha fazla mali destek önerisi alınca memnunlukla kabul etti. 1877-1878 kışının birkaç aynı İtalya, İsviçre, Paris ve Viyana’da geçirdi, bu arada 4.Senfoni’sini bitirerek Bayan von Meck’e sundu. Senfonisinin 4 mart 1878 günü Moskova’da ilk seslendirilişinde bulunmak için, gezilerini aksatmayı düşünmeyen sanatçı, ayrıca 1878 günü konservatuvardaki görevinden de çekildi, bütün gücünü bestelemeye yöneltti. 1879 başlarında en başarılı operası olan Yevgeni Onegin’i bitirdi. Eser Moskova’da konservatuvar öğretmen ve ögrencilerine 29 mart 1879 günü oynadıysa da, geç ilgi uyandırdı, Petersburg Çarlık Operası’nca oynanması için 5 yıl geçmesi gerekti. Hastalık halinde bir karamsarlığı olan sanatçı arada bir başarısızlıkla karşılaşsa da, eserlerinin gittikçe artan bir beğeniyle karşılandığını görerek kendi bestecilik yeteneğine güveni çoğaldı. Nikolay Rubinstein’ın çalınamaz sayıp yerin dibine batırdığı 1. Piyano Konçertosu ilk kez 25 ekim 1875 günü Boston’da Hans von Bülow’ca seslendirildi. Çok geçmeden dünyanın her yerinde çeşitli sanatçılar, bu arada Nikolay Rubinstein tarafından da seslendirildi. Leopold Auer’in aslında kendisine sunulmuş olduğu halde beğenmediği ve 1881’de Brodsky Viyana’da ilk kez seslendirdiği zaman Hanslich tarafından ağır ve alaycı bir dille eleştirilmiş olan Keman Konçertosu keman dağarının en gözde eserlerinden biri oldu. Buna karşılık 5. Senfoni’si (1888) daha ilk çalınışından başlayarak büyük başarı kazandı. 1890 başlarında yazdığı ikinci önemli operası Maça Kızı daha o yıl Petersburg Çarlık Operaevi’nde sunuldu. Kuğular Gölü (1876) ve Uyuyan Güzel (1889) baleleri sahnede çok başarılı oldu. Sanat yaşamının doruğuna ulaşmışken sanatçı birden çok tatsız bir durumla karşılaştı; Bayan von Meck parasal desteği sürdürmeyeceğini bildirdikten sonra, kendisiyle mektuplaşmayı da kesti. Tchaikovsky artık von Meck’in parasına ihtiyaç duymasa da, kadının davranışı onuruna dokunmuştu. Ancak en candan arkadaşı ve destekçisi bildiği birinin bu davranışı bile, sanatçının yaratma gücünü etkilemedi. 1891’de ABD’ne ilk ve tek yolculuğunu yaptı. Eserlerinden oluşan dinletilerden dördünü New York’ta, birer tanesini de Baltimore ile Philadelphia’da yönettikten sonra fazla oyalanmayarak hemen Petersbug’a döndü. 1892 başında şef olarak Rusya’da bir turne gezisine çıktıktan başka Varşova ve Almanya’ya gitti. Bu arada Moskova yakınlarındaki Klin kasabasında satın aldığı evinde son Senfonisi “Pathetique” i besteledi. Yazı tekniği olgunlaşmış olduğu halde bu senfonisini yazarken istediği biçim ve içeriğe ilk seferde varamadığından, taslakları bir kenara atıp yeniden yazdı. Eserin başlığını da kardeşi Modest buldu. Yeğeni Vladimir Davidof’a sunduğu eser Tchaikovsky’nin kaderci görüşünün bir özeti sayılabilir. Oysa aynı aylarda en şen eswerlerinden biri olan Fındıkkıran balesini de yazmaktaydı. 6. Senfoni’nin ilk seslendirilişini yönetmek üzere ( 28 ekim1893 ) Petersburg’a giderken keyfi yerinde olan sanatçı, kenti kasıp kavurmakta olan kolera salgınına aldırmadan kaynatılmamış bir bardak su içti ve hemen ardından kolera belirtileri göstererek yatağa düştü, kurtarılamayarak 6 kasım 1893 günü Petersburg’ta öldü.
Operaları 11 tanedir.
Voyvoda (1867-68; Moskova 11 Şubat 1869)
Undine (1869)
Opritçnik (1870 – 72 ; Petersburg, 24 Nisan 1874)
Demirci Vakula / Vakula Kuznets (1874; Petersburg, 6 Aralık , 1876 ) bk Küçük Pabuçlar)
Yevgeni Onegin (1877-78; Moskova , 29 Mart 1879)
Orleanslı Kız / Orleanskaya Dieva (1878-79; Petersbug, 25 Şubat 1881)
Mazeppa (Konu Puşkin’in Poltava’sından. Konuk besteci ile Viktor Petroviç Burenin, 1881-83; Moskova , 15 Şubat 1884)
Küçük Pabuçlar / Çerevitçkiy ( Demirci Vakula’nın düzeltilmiş biçimi, 1884;
Moskova, 31 Ocak 1887)
Büyücü Kadın (1885-87; 1 Kasım 1887)
Maça Kızı / Pikovaya Dama (1890; Petersbug, 19 Aralık 1890)
Lolanthe ( 1891; Petersburg, 18 Aralık 1892)
Baleleri 3 tanedir:
Kuğular Gölü / Lebedinoe Ozero, op.20 (1876; Reisinger kd. 4 mart 1877, Hansen kd.1880, Petipa ile İvanof kd. 27 Ocak 1895)
Uyuyan Güzel / Spyaşçaya Krasavitsa, op.66 (1889; Petipa kd. 15 Ocak 1890; müziğine Stravinsky’nin, kd.ne Nijinska’nın katmalarıyla 2 Kasım 1921; son perdesindeki oyun havaları dizisi birkaç katmayla “Aurora’nın Düğünü” yada “Prenses Aurora” olarak oynanır, ilk Petipa kd.18 Mayıs 1922)
Fındıkkıran / Şçelkunçik, op.71 (1891-92; İvanof kd. Petersburg 18 Aralık 1892)
Bale müziği olarak kullanılmış besteleri çoktur:
5. Senfoni (op.64) “Yoralar” balesinde, kd. Massine , 1933.
6. Senfoni (op.74) “Sevi ile Kaderi” balesinde, kd. Sergey Lifar, Viyana 20 kasım 1957.
1. Piyano Konçertosu, (op.23) “Eski Rusya” balesinde , kd. Nijinska , 1943,
2. Piyano Konçertosu (op.44) “Çarlık Balesi” balesinde, G. Balanchine, 29 Mayıs 1941.
3. Piyano Konçertosu (op.75) “Parlak Yürük” balesinde, G. Balanchine, 1 Mart 1956.
Keman Konçertosu (op.35) “Konçerto” balesinde. kd. Ross, 16 Eylül 1958.
3.Suit (op.55) “Konu ile Çeşitlemeleri” olarak, G. Balanchine, 27 Eylül 1947.
4. Suit (op.61) “Mozartiana” balesinde, kd.G. Balanchine, 7 Haziran 1933.
Yaylı Serenadı (op.4
“Serenat” balesinde, kd. G.Balanchine, 6 Aralık 1934.Piyanolu Üçlü (op.50) Erno Rapee’ce orkestralanmışı “Aleko” balesinde, kd. L. Massine, 8 eylül 1942, yalnız 2.bölümü “ “Yaylılarla Biçimler” balesinde, kd. J.Taras, 6 şubat 1948.
Romeo ile Giulietta fantezi-Uvertür “Romeo ile Giulietta” balesinde kd. S. Lifar,1946.
Hamlet Fantezi Uvertürü, “Hamlet” baletinde, kd.R. Helpmann, 1942.
Francesca da Rimini orkestra fantazisi “Riminili Francesca” balesinde, M. Fokine kd ile Petersburg 28 kasım 1915, D. Lichine kd. Londra 15 Temmuz 1937, S.Lifar kd: Paris 3 ekim 1958
Sahne müziği:
Kar Kız / Sneguroçka (1873)
Hamlet, op.67a (Uvertür ile 16 sayı, ilk Peterburg, 21 Şubat 1891)
Konçertoları üçü piyano, biri keman için olmak üzere dört tanedir.
Ayrıca solo çalgı ile orkestra için 6 eseri daha vardır:
1. Piyano Konçertosu, si bemol minör, op.34 (1875; Boston, 25 Ekim 1875)
2. Piyano Konçertosu, sol majör, op.44 (1880; Moskova, 30 Mayıs 1882)
3. Piyano Konçertosu, mi bemol majör, op.75. (Tek bölüm, vazgeçilmiş senfoninin 1. bölümü, ilk Petersburg, 19 Ocak 1895, bu gün op.79 ile birlikte üç bölümlü bir konçerto olarak da çalınmakta.)
Andante ile Bitirmelik, op.79 (1893; vazgeçilmiş senfoniden Taneyef düzenlenmiş, bağdarın ölümünden sonra yayınlanmıştır, op.75’in 2.ve 3.bölümleri olarak da çalınır.
Dinleti Fantazisi (piyano ile orkestra, 1884; Moskova, 6 Mart 1885)
Keman Konçertosu, re majör, op.35 (1878: Viyana 4 Aralık 1881)
Melankolik Serenat, op.26 (Keman ile orkestra, 1875; Moskova, 28 Ocak 1876 )
Valse- Scherzo, op.34 (Kenan ile orkestra, 1877; Paris 21 Ekim 1878)
Bir Rokoko Konusu Üzerine Çeşitlemeler, op.33 ( Viyolonsel ile orkestra , 1876; Moskova, 30 kasım 1877)
Pezzo Capriccioso (Viyolonsel ile orkestra, 1887; Moskova, 7 Aralık 1889)
Senfonileri 8 tanedir:
1. Senfoni, sol minör, op. 13 “Kış Düşleri” (1868; düzeltilmişi 1874; Moskova 15 Şubat 1868)
2. Senfoni, do minör, op. 17 “Küçük Rusyalı / Ukranyalı “ (1873; Moskova, 7 Şubat 1873)
3. Senfoni, re majör, op. 29 “ Leh işi” (1875; Moskova, 19 Kasım 1875)
4. Senfoni, fa minör, op. 36 (1877; Moskova, 4 Mart 1878)
5. Senfoni, küçük mi op. 64 ( 1888; Peterburg, 17 kasım 1888 )
6.Sinfoni, si minör, op. 74 “Tutkulu / Pathetique” (1893; Petersburg, 28 Ekim 1893)
Manfred sinfonisi, op.58 ( Byron’dan esinli) 1885; Moskova , 23 Mart 1886)
7. Sinfoni (Besteciye göre, bir senfoni olarak tasarlanan eser, sonradan dağıtılarak op.75 mi bemol majörden 3.Piyano Konçertosu ve op.79 Andante ile Bitirmelik başlıklarıyla yayınlandı. (Sonuncusu Taneyef düzenlemesidir.) 1960’larda 7. Senfoni olarak düzenlenip yazıldı.)
Oda müziği besteleri içinde en ünlüsü 1. Yaylı Dördülün ağır bölümü olan Andante Cantabile’dir :
Floransa Anısı / Souvenir de Florence, op.70 ( 2 keman, 2 viyola, viyolonsel ve kontrabas için altılı , 1890)
3 Yaylı Dördül (1: re majör, op.11, 1871; 2: fa majör, op.22, 1874; 3: mi bemol minör, op.31,1876)
hatırlıycam ama
Hitler'le kendi karargahında dalga geçen ve onun çöküşünü Stalingrad'dan hazırlayan "kızıl orkestra"nın muhteşem müziğiyle, Tchaikovsky’nin düeti.....
1812 Overture.......
inanılmaz biri yaptıkları anlatılmaz ne zaman dinlesem en az bir kez ağzım açık kalıyo çok acayip dinleyin dinletin.
1812 overture...... yok böle bişey .. yine diken diken oldum dinlerken....
Evet çok güzel bir başlık Pyotr Il'yich Tchaikovsky mukemmeldir
Nutcracker Suite; The Sleeping Beauty; Capriccio Italien harikadır ...
Bazen odamda kendi kendime vals yapmama neden oluyor
uyumadan önce ii geliyor severek dinlerim parçalarını
Bakınız piyano konçerto no 1, opusunu bilemiyorum
Süperdir ^^
